Ontwerp van kleine model­spoor­banen

Een bergspoorweg

Bergspoorweg [200×40 cm²]
 Bergstation
 Lawinegalerij/tunnel
 Dalstation
 Draaischijf
 Wagenloods
 Viaduct

Deze baan is eveneens een boekenplankmodelbaan. Het is geïnspireerd op de Vitznau-Rigi Bahn (VRB, momenteel gefuseerd met de ARB tot de Rigi-Bahnen) aan de oevers van het Vierwoudstrekenmeer in Zwitserland [Staffelbach, Hans: Vitznau-Rigi - Erste Bergbahn Europas]. In tegenstelling tot wat ik eerder verteld heb heeft dit plan weinig operationele meerwaarde. Maar het brengt herinneringen terug van zonnige bergvakanties die mij zo lief zijn als bewoner van de Lage Landen. Het vormt geen exacte afbeelding van het VRB prototype. Vanwege de ruimtebeperkingen heb ik de elementen van deze spoorweg anders moeten ordenen. Maar ik ben erin geslaagd een beetje oever van het meer in te brengen!

Het plan geeft alleen het dal- en bergstation weer en geen spoor ertussen. Beide stations zijn geplaatst op 100×40 cm² modulen, waardoor het geheel gemakkelijker te transporteren is. De verbinding tussen de beide modulen is verborgen onder de lawinegalerij/tunnel en een viaduct. Deze landschappelijke scheiding is noodzakelijk om de fysieke afstand tussen beide eindstations geloofwaardig te maken. U kunt de baan uitbreiden door er extra modules tussen te plaatsen. Een andere truc die ik heb toegepast is het laten doorlopen van de opstel­sporen van de wagenloods (bij punt ) op de andere module. Deze sporen zijn overdekt door de berghellingen en onzichtbaar, maar ze bieden de broodnodige extra opstelruimte voor uw rollend materieel.

In tegenstelling tot het voorbeeld heb ik de spoorweg ontworpen als smalspoor tandradspoorweg. Ik heb het Fleischmannmm N-spoor systeem toegepast voor 800 mm spoorbreedte in H0-schaal. Alle zichtbare sporen zijn flexibele rails met tandheugel. Dit type spoorwegen hebben doorlopende tandheugels omdat de wielen van het materieel niet is aangedreven. Omdat het moeilijk is wissels te maken met doorlopende tandheugel heb ik alle wissels “verborgen”. Zoals op het VRB station van Vitznau heb ik een draaischijf met tandheugel toegepast om de wagenloods te ontsluiten. Dit betekent een verandering van de Fleischmann handdraaischijf. U kunt natuurlijk ook het voorbeeld beter volgen en Fleischmann-Profi-track met 16½ mm spoorbreedte gebruiken om een normaalsporige tandradspoorweg na te bootsen. Ik heb gekozen voor het tandradspoor van Fleischmann omdat het betrouwbaar en gemakkelijk verkrijgbaar is.

Rollend materieel

U zult geen kant-en-klaar rollend materieel vinden voor smalspoor-tandradspoorwegen die gebruik maken van Fleischmann-N-spoor. U zult uw eigen materieel moeten bouwen. Wanneer ik dit zou doen zou ik kiezen voor de Rowan combinaties om mijn passagiers te vervoeren, ondanks het feit dat ze nooit hebben gereden bij de VRB. Rowan-treinen bestaan uit een kleine elektrische locomotief met een passagierswagen eraan bevestigd. Ze reden wel bij de Jungfraubahn (JB) in Zwitserland.

Ik heb een schets van een Rowan-combinatie toegevoegd. U kunt het bestaande N-spoor-tandradlocomotiefje van Fleischmann (artikelnr. 7305) als onderstel gebruiken voor uw locomotief. De meeste Rowan-combinaties waren gemaakt van hout, dus waarom dit materiaal ook niet in model gebruikt?

Rowan-trein

Wanneer u Rowan treinen niet interessant genoeg vindt kunt u kiezen voor een conventionelere benadering. Converteer de Fleischmann locomotief in een klein doosvormig locomotiefje die enkele wagens de berg op duwt. Net zoals bij de treintjes van de Schynige Platte Bahn bij Interlaken in Zwitserland.

Groot-Brittanië

U hoeft natuurlijk niet een voorbeeld te kiezen uit Zwitserland of een ander Alpenland. Ook in Groot-Brittanië is een leuke tandradbaan te vinden. De “Snowdon Mountain Railway (Welsh: Rheilffordd yr Wyddfa)” rijdt al vanaf 1896 de gelijknamige berg op. Het leuke is parallel aan de spoorlijk ook een voetpad de berg opgaat. Daardoor heeft u mooi zicht op de (stoom)treinen.

Een dieseltrein heeft op 21 juli 2013 bijna het bergstation op de top van de Snowdon bereikt.

Snowdon Mountian Railway

Ted Polet heeft de “Snaefell Mountain Tramway” op het eiland Man als inspiratie genomen als voorbeeld voor zijn “Creag Dhubh Mountain Tramway”. De Creag Dhubh is een echte berg in Schotland. Maar in model heeft Ted er een bergspoorweg omhoog gelegd. Het model is in schaal 1:76 op 9mm spoor (OO9). Gezien op 23 september 2017 op de smalspoormodelbouwdagen van de Stoomtrein Leiden Katwijk.

Creag Dhubh Summit

— Advertentie —