Ontwerp van kleine model­spoor­banen

Het ovaal

Het ovaal
[38½×24½ cm²]
To-C103-60WT, gebogen rail straal 103mm, hoek 60°
2×To-S140WT, rechte rail 140mm

Geïnspireerd door de modelbaantje van Yoji Tabuchi leek het me leuk om ook eens een minibaantje te maken op basis van de tramrails van het Japanse Tomix. De tramrails van Tomix voor schaal N zijn eigenlijk stukjes straatspoor. Daarmee is het heel gemakkelijk om straatsporen te maken. Zonder de gebruikelijke dingen die moeten gebeuren om normale rails te vullen met steentjesimitatie, asfalt of wat dan ook. Een stukje straatspoor van Tomix worden gewoon in elkaar gestoken en dan is het spoor af. Daardoor krijg je een betrouwbare spoorligging en elektriciteitstoevoer, ook omdat Tomix nauwkeurige gefabriceerde spullen levert. Ik gebruikte het kleinste ovaal wat door de Tomix wordt geleverd. De straal van de bogen is 103 mm. Dat is niet veel. Alleen korte tweeassige locomotieven en wagens kunnen hier overheen rijden. Deze rails worden ook veel gebruikt voor smalspoor op schaal H0 (1:87) of 00 (1:76) en daarmee was het idee geboren: Brits smalspoor op schaal 00–9 (1:76).

Het ovaal is als set te koop onder TomyTEC 910855. De railstukken zijn gemakkelijk in elkaar te steken en daarna kan er al worden gereden. Ik bevestigde het ovaal op een stuk geplastificeerd spaanplaat, zaagde en vijlde de plaat op maat en maakte de “onzichtbare” elektrische aansluiting.

Het thema ook snel bepaald: een smalspoortreintje dat door een stedelijke omgeving rijdt. Voor het nabootsen van open landschap is de oppervlakte eigenlijk te klein. De kartonnen huizen van Metcalfe zijn typisch Brits en ik heb ze altijd erg charmant gevonden. Nadat ik tweedehands een gebouwd huis kon kopen kwam de realisatie in een stroomversnelling. Ik voorzag het huis van dakgoten en regenpijpen van Ratio. Naast het huis zou er een soort parkje komen met een grote boom op schaal: Busch 3763 “Kastanjeboom”. Dat is eigenlijk ook het hele thema van deze kleine modelspoorbaan. Omdat het huis van karton is wilde ik eigenlijk ook alle andere elementen in het landschap van karton hebben. Karton heeft een andere uitstraling dan kunststof. Het heeft ook een eigen kleurgebruik, contrast en uitstraling. Waar je kunststof huisjes kan schilderen om de typische glans weg te halen, lukt dat niet met karton. Door alleen kartonnen materialen te gebruiken voor de harde oppervlakken wordt alles aan elkaar gelijk qua reliëf, glans en misschien het — wat krachtige — kleurgebruik.

Fotogalerij (opbouw 2024)
Het ovaal: Opbouw (1) Het ovaal: Opbouw (2)
Het ovaal: Opbouw (3) Het ovaal: Opbouw (4)
Materialen

Met de spullen die ik in mijn rommelkist vond kon ik het muurtje rondom het parkje maken met muurplaten van Faller. Daarboven is een hekwerk van messing geplaatst. Ook nog over van tientallen jaren geleden. De straat zijn kinderhoofdjes van Noch, ook van karton. Ik heb een oude lantaarn van Brawa uit elkaar gehaald en de lampenkappen gebruikt voor de ornamenten op de pilaren. De rest van het straatmeubilair is van Peco. Met verf en viltstiften zijn sommige elementen gekleurd zodat er een harmonieus geheel is ontstaan. Het baantje heeft geen werkende verlichting. Misschien jammer, maar dat maakte de constructie wel aanzienlijk eenvoudiger.

Omdat ik typisch kortgemaaid grasveldje in het parkje wilde hebben, wilde ik niet de grasmatten met vezels gebruiken, Deze worden tegenwoordig standaard gebruikt voor grasveldjes, maar de lengte van de vezels is echt te lang. Een vezel van 1 mm is in werkelijkheid een grasspiet van 76 mm. Voor een goed onderhouden park te lang. Ik heb mijn eigen grasmatje gemaakt door een lapje groen vilt met een stalen borstel op te ruwen. Daaroverheen heb ik Slater’s “Scenic Scatter Material” gestrooid. Dit is eigenlijk ouderwets strooimateriaal, maar dan veel fijner van structuur.

De figuurtjes zijn van Preiser en 3Dclever. Pas wel op echte figuurtjes in 00-schaal te nemen. Figuurtjes in H0-schaal zijn echt klein, ongeveer 1,5 meter lang in werkelijkheid. Tenzij je er kinderen mee wilt nabootsen, wat ik dan ook gedaan heb.

Tenslotte

Ik ben toch wel tevreden met het eindresultaat. Ik denk dat ik die typische Britse sfeer wel heb kunnen vangen. Misschien is niet alles precies zoals het hoort. Zo heb ik vooralsnog geen straatbelijning aangebracht. Misschien komt dat nog een keer. Uiteindelijk is dit een baantje geworden waar tweeassige locomotiefjes betrouwbaar hun hun rondjes kunnen draaien. Zonder contactproblemen of moeilijk berijdbare stukje spoor. Ik hoop dat de baantjes van Yoji en mij anderen zullen inspireren op basis van dezelfde railset van Tomix hun eigen mini-landschap te maken.

Fotogalerij (eindresultaat 2024)
Het ovaal: Detail (1) Het ovaal: Detail (2) Het ovaal: Detail (3) Het ovaal: Detail (4) Het ovaal: Detail (5)
Het ovaal: Detail (6) Het ovaal: Detail (7)
Video (2024)

— Advertentie —